|
معرفت
|
||
طبق تحقیقات بعمل آمده،مصرف روزمره چایی سبز،برای سلامتی انسان بسیار مفید است ومیتوان آنرا جایگزین دیگر چایی ها نمود.
یزد در مرکز ایران است. این شهر بین رشتههای شیرکوه و خرانق و در درهای وسیع قرار گرفتهاست. آبادانی یزد از سدهٔ پنجم هجری به بعد بوده واتابکان فارس از مهمترین عوامل پیشرفت این شهر در سدههای گذشته بهشمار میروند.
واژهٔ یزد در لغت به معنای مقدس و پاک بوده و وجهتسمیهٔ این شهر، سرزمین مقدس و شهر خدا است. یزد پناهگاه بسیاری از دانشمندان و بزرگانی بوده که در زمان حملهٔ مغولان به ایران در سدههای هفتم و هشتم هجری، این شهر را سکونتگاه و محل زندگی خود قرار داده بودند.
مسجد جامع کبیر، مسجد امیرچخماق، مسجد ملااسماعیل، مسجد بندرآباد، مسجد آمنهگل، امامزاده ابوجعفر، آتشکدهٔ بهرام، باغ دولتآباد، خانهٔ رسولیان، خانهٔ عربها، خانهٔ لاریها، خانهٔ ملکالتجار، مدرسهٔ خان و مدرسهٔ شهابالدین، بقعهٔ سیدخلیل، بقعهٔ دوازدهامام، بقعهٔ سیدرضا، بقعهٔ فهادان، بقعهٔ شیخداد، مقبرهٔ علیخاموش، بقعهٔ سیدپنهون، بقعهٔ سید رکنالدین، آبانبار ششبادگیری، امامزاده زید، امامزاده میرحسن، بقعهٔ زرندیان و بقعهٔ سادات از مهمترین آثار باستانی یزد محسوب میشوند.این شهر به شهر بادگیرها معروف است.
|
|
واژههایی که در تاریخها، سفرنامه ها،سیاحتنامه ها و دیگر مدارک تاریخی پیش ازاسلام، ماد و پارت و نیز پیش از ورود آریائیها به یزد داده شدهاست عبارتند از :
الف : آتشکده احمد قریشیان – ایز - ایزاطیخه – ایزدیس – ایساتیس – ایستخای
ک : کت – کتروا - کته – کث – کثه – که – کهثه
گ : گث – گبست
د: دارالسیاده – داراشیعه – داراالعباده – دارالمومنین
ش : شهر ایزد
ی : یزجی – یزد – یزدان شهر – یزدان گرد – یست – یسدی – یسن – یکس
واژه « یزش » به معنای ستایش و نیایش در زبان پارسی میانهاست .
واژه « یزدان » یا « یزتان » نیز میباشد که معنای پاک، مقدس، فرخنده و در خور آفرین است به معنی ذات خدا است . یعنی آفریننده خوبیها، پاکیها و شهر خداست و این آخرین نامی است که در دوران ساسانیان بدان خوانده شدهاست .
ایساتیس یا « فرافر» عیناٌ شهر کنونی نبوده بلکه شش فرسنگ بالاتر از این شهر به سمت فرافر « هرفته » در دامنه کوه مهریز قرار داشت و شاید ایساتیس همان است که در جغرافیای بطلمیوس به نام « ایستیخای » در بیابان کارمانیا « کرمان » از آن یاد شدهاست . ایساتیس در آثار جغرافیایی پیش به گونه « ایزا طیخه » به معنی یزد هم آمدهاست .
کثه که بیشتر کتب نام یزد را بدان خواندهاند.ابن بلخی در كتاب فارسنامه كه در قرن ششم هجري تاليف شده نام اصلي يزد را «كثه» ناميده و احمد بن حسين بن علي كاتب نيز در قرن نهم در كتاب تاريخ يزد نام «كثه» را تاييد نموده که معنی شهر کوچک است زیرا درپارسی باستان این واژه به معنای کوچک است زیرا کثه در مقایسه با ایساتیس که شهر بزرگی بود در حومه یزد قرار داشته و کوچک بودهاست . اصطخری درباره یزد میگوید :« کثه مرکز یزد، شهری است درحاشیه کویر دارای هوای خوب ودرعین حال واجد آسایش وتنعم شهرهای بزرگ است » .
درزمان ساسانیان به فرمان احمد قرشیان در این محل شهری بناشد که آن را « یزدان گرد » نام نهادند و یزد گرد شهر را به دختر خود هدیه داد. واژه یزد نامی است باستانی که ریشه در « یشت » یا « یزت » و « یسن » داردبا مفاهیمی چون ستایش، نیایش، پرستش، ایزد و... که یکی از فصول پنجگانه اوستا هم با یکی از این نامها یعنی یشت خوانده شدهاست .
بعداز آمدن اسلام وگرایش مردم یزد به دین اسلام عنوان دارالعباده به این شهر داده شد . زیرا علاء الدوله کالنجار از ملکشاه سلجوقی تقاضای حکومت یزد را کرده بود تادرآن جا به عبادت بپردازد.
اسامی منتسب به این شهر یعنی کثه (شهر دارای کتس=قنات)، فرافر (دژ بالایی)، هرفت (دژ نگهبانی)، ایساتیس (شهر دارای چشمه پوشیده نیرومند یا قنات نیرومند)، ایستیخای خبر بطلمیوس در صحرای کرمان ("ایس- تی-خا" به همان معنی ایساتیس) و یزد (شهر دارای چشمه پوشیده=قنات) نشانگر اهمیت دیرین و بزرگی این شهر کویری باستانی میباشند. وجه اشتقاق خود نامهای فارسی قنات یعنی کاریز (کا- ریز) و کتس (کت- اوس) هم چشمه ریزان و خانه چشمهاست. آثار این قنات نیرومند تاریخی دورتر از خود شهر یزد در بین کوههای شیرکوه و مهریز باقی ماندهاست.
فرهنگ، زبان و گویش مردم یزد
مردم یزد به زبان فارسی رایج با پارهای ویژگیهای گویشی سخن میگویند و بسیاری از واژهها و ترکیبات زیبای فارسی را در گویش خود حفظ کردهاند. در استان یزد برخی ویژگیهای گویشی میان شهرستانهای مختلف محسوس است. معتقدان به آیین زرتشتی در میان خود هنوز به زبان نیاکانشان سخن میگویند و بویژه مراسم مذهبی خود را با این زبان انجام میدهند. گویش یزدی بخشی از فارسی دری (فارسی خالص و اولیهٔ ایرانیان) است.
از دبیرستانهای قدیمی یزد میتوان به مارکار وایرانشهر وکیخسروی اشاره کرد که درنواحی مرکزی شهر قرلر دارند. استان یزد با بیش از ۵۲ درصد مصرف برق صنعتی یک استان صنعتی شناخته شدهاست که از نظر رتبه بندی کشوری نیز پنجمین استان صنعتی کشور شناخته میشود.
صنایع یزد
در یزد صنایع بزرگی همچون نساجی فرش،نساجی پارچه های طرح دار وساده وفولاد و معادن آهن ومعادن زغال سنگ ومعادن سنگ،وکارخانجات کاشی وکارخانه های کابل و فیبر نوری وصنایع غذایی جای گرفتهاست .صنعت زرگری یا طلا سازی در یزد از مهمترین و مشهورترین صنایع یزد در سطح کشور است.
سوغات یزد
- شیرینی(قطاب،پشمک،باقلوا،کیک یزدی، لوزهای پنجگانه، حاجی بادام، سوهان و نان برنجی و ارده ،حلوا ارده و ...)
- پارچه ترمه ،زری، مخمل،، دارایی یا ایکات، شمد،چادرشب،روتختی، دستمال یزدی و ...)
- روانداز و زمین پوش
- خاکینه ( سفال،سرامیک،کاشی و ...)
- سایر (انار، گیوه، سریشم، زیورآلات طلا و ...)
آب وهوا
دارای آب و هوای اقلیمی ـ گرم و خشک بیابانی است و نوسان دما در تابستان و زمستان و حتی در شب و روز بالا و متغیراست از این نگاه میتوان گفت: یزد دارای سه فصل است فصل بلند گرما (ازخردادتا شهریور) و فصل کوتاه سرما ( از آبان تا اواخر بهمن) آب وهوا دردیگر ماه ها،نه سرد است ونه گرم.
بخاطر آب وهوا وکویری بودن ،مهاجرت به یزد،بسیار کم بوده به همین دلیل،این شهر از لحاظ دین وایمان وآداب وسنت،تا حد زیادی محفوظ مانده است.(تنهاورودی ها شهر، دانشگاههای یزد هستند...که امیدواریم برخی دانشجویان غیر بومی،باصحیح پوشیدن، حرمت نگه دارند)
|